يك سال تا دو سال پس فاسد و منكرج مىكردد و اما دهن بلسان پس آن از قبيل البان است و قوت آن مدت مديد باقي مىماند و كفته‌اند هرچند كهنه‌تر شود جيد و قويتر مىكردد و همچنين دهن كافور و زيت و دهن اذخر تا دو سال و اما اثار مانند عناب و مهستان و حب بلسان و مازو و بلوط و آلو و آلو بالو و سيب و به و انار و لوز و جوز و جو زبوا و قرنفل و قاقله و فلفل و امله و هليله و بليله و امثال اينها پس آنها مختلف مىباشند آنچه از آنها كثير الدهن است مانند مغز كردكان و بادام و پسته و چلغوزه و نارجيل و كنجد و خشخاش و خيار و هندوانه و خربزه و كدو و امثال اينها تا يك سال اكر در قشر خود باشند و الا تا كهفته و كمتر از ان خصوص مغز پسته و كركان و اما به زور مانند بزر رازيانه و كمون و كرويا و كاسني و كشنيز و كاهو و خشخاش و كنجد و امثال اينها پس از انهاء آنچه قليل الدهن مانند حلبه و حرف و خردل و رازبانچ و امثال اينها است دو سال تا سه سال بحسب حفظ و نكاهباني از نم و رطوبت و خاك و باد و غيرها باقي مىماند و كثير الدهن كمتر مانند بعض به زور مذكورهء قبل و اما اغصان و لحا و اصول و قشور مانند عود بلسان و زرنب و شيطرج و شكاعى و باد آورد و بيخ كاسني و رازيانه و لفاح و كرفس و اذخر و جنطيانا و عاقر فرحا و تربد و دارچيني و قرفه و مليخه و ماهي زهرج و پوست بيخ كبر و انجبار و امثال اينها پس مختلف مىباشد بقاى آنها بحسب قوت جوهر آنها در صلابت و رخاوت و ضعف پس آنچه مانند قسط و زراوند و وج و درونج و زردچوبه و دارچيني و قرفه و سليخا و زنجبيل و امثال اينها است قوت آنها تا ده سال باقي مىماند و خربق ازينها زياده و مكر آنچه در انها رطوبت فضليه باشد مانند بيخ چيني و زنجبيل و زرنباد و زراوند مدحرج و بهمنين و بوزيدان و شقاقل و امثال اينها كه به زودى كرم مىخورد ضعيف و فاسد مىكردد و اما آنچه از لحا و عرق مسهله باشند تا سه سال قوت آنها باقي مىباشد پس بتدريج باطل مىكردد و اما ادويهء حيوانيه مانند شحم و مراره و انفحة و قرن و حافر و ظلف و زبل و بعرودم پس شحم كه پيه باشد هركاه بكيرند و نمك سود نمايند تا يك سال قوت آن باقي مىماند و ليكن مستعمل در مراهم و بعضي تراكيب ديكر و بعضي امراض نخواهد بود و اما مراره كه زهرهء حيوان باشد پس مدت بقاى قوت آن پيشتر از تخم است خوب خشك كنند و نيكو محافظت نمايند سالها مىماند اما انفخه كه پنير مايه نامند بعضي شيردان بچه حيوان كاه ناخورده مانند شير مايهء شتر اعرابي و غيره پس مدت بقاى قوت آن يك سال تا دو سال است و اما قرن و حافر و ظلف و غيرها كه عبارت از شاخ و هم و ناخن باشد پس قوت آنها سالها باقى مىماند و اما زبل و بعرودم كه عبارت از سركين و پشكل و خون حيوان باشد مانند سركين سك و كفتار و حمار و بز و ضب تا يك سال و همچنين خون آن و اما جندبيدستر پس قوت آن تا ده سال باقى مىماند و اللّه اعلم * فصل * هشتم در بيان آداب طعام خوردن و آب نوشيدن و اطعمه كه جمع آنها باهم مناسب نيست * بدانكه بر صاحب حفظ صحت لازم است كه تا ضعفى در خود نيابد و كرسنه و تشنه نشود طعام و شراب نخورد و نياشامد و آن هم به قدر ضرور و احتياج كه بسرحد امتلاء و تخمه نرسد كه مكروه و مضر است و در هنكام امتلا و سيرى و سيرابي طعام نخورد و آب ننوشد و در هنكام كرسنكي بسيار و عطش مفرط بيك‌دفعه طعام و شراب بسيار و سير نخورد و نياشامد و همچنين بعد از رياضت و حركت شديد مفرط و استيلاى كرمي بسيار بر مزاج مكر بتدريج و دفعات اندك‌اندك خصوص آنكه طعام ثقيل و با غير عادى و معتاد و يا بسيار كرم و يا بسيار سرد باشد و همچنين آب غليظ ثقيل يا بسيار كرم و يا بسيار سرد باشد بلكه اولا مضمضه نمايد و دست و رو و پا بشويد چند مرتبه و اكر ازين تسكين نيابد پس اندك‌اندك آب بياشامد و واجب است كه ظرف طعام در برابر رو باشد كه بمحاذات تناول شود نه به طرف راست و نه چپ و نيز لقمه را بايد كوچك بردارد و نيكو مضغ نمايد و در تابستان